صفحه اصلی | آرشیو اخبار | خبر ویژه | قيام خونين 19 دی مردم قم

قيام خونين 19 دی مردم قم

قیام خونین مردم قم در 19 دیروز نوزدهم دي ماه، يادآور حماسه بزرگ و با شكوهي است كه برگ ديگري از كتاب زرين انقلاب اسلامي را رقم زد.

19 دي سالروز قيام خونين مردم قم است؛ همان روزي كه در تاريكي استبداد و ستم روزنه ها را به سوي روشنايي گشود و روند انقلاب را به گونه اي شكل داد كه طومار دو هزار و پانصد ساله نظام شاهنشاهي در مدت زمان كوتاهي در هم پيچيده شود. اين روز بزرگ و به ياد ماندني را گرامي مي داريم و بر شهيدان و ايثار گران اين حماسه جاويد درود مي فرستيم .
شهر قيام و انقلاب
شهر مقدس قم در تاريخ انقلاب همواره به عنوان پايگاه اصلي و سازمان دهنده قيام و مبارزه عليه نظام ستم شاهي به شمار مي رفته است. وجود حوزه علميه و روحانيت متمركز دراين شهرنيزدراين مهم تاثير بسزايي داشته است. آغاز مبارزه و شكل گيري آن و نيز رهبري مردم توسط حضرت امام خميني (ره) در همين شهر صورت پذيرفت. پس از قيام خونين 15 خرداد 42 نام قم به عنوان مركز اصلي و هدايت كننده مبارزات بر سر زبان ها افتاد و پس از چهارده سال، قيام 19 دي 56 كه آن را «جرقه انقلاب»(1) نيز ناميده اند بار ديگر موجب قيامي همگاني و مبارزاتي گسترده شد.
ذخيره الهي
مقام معظم رهبري درباره جايگاه شهر قم در پيروزي انقلاب اسلامي مي فرمايد: «براي ساختن يك بنا، اول بايد پايه هاي محكم آن را كار گذاشت. هر چه بنا بزرگ تر و سنگين تر و ماندگارتر باشد، پايه هاي آن محكم تر و قوي تر و شكست ناپذيرتر خواهد بود. اگر ما مبارزه ملت ايران را كه به طور عمومي و تعيين كننده، از سال پنجاه و شش آغاز شد به يك بناي رفيع و مستحكم تشبيه كنيم، پايه هاي قوي و شكست ناپذير و ماندگارِ اين بناي مستحكم، در قم نشانده و كار گذاشته شد. قم يك ذخيره الهي براي اسلام بود.»(2)
جرقه قيام
در روز هفدهم دي ماه سال 56 مقاله اي با عنوان «استعمار سرخ و سياه»، با امضاي احمد رشيدي مطلق در روزنامه اطلاعات درج گرديد. نويسنده اين مقاله، كه در سالروز كشف حجاب به چاپ رسيد، به حضرت امام خميني (ره) اهانت كرده بود. با اين كه براي اولين بار نبود كه عوامل نظام به حضرت امام (ره) اهانت مي كردند و اين بار حتي اهانت به طور صريح صورت نگرفته بود، امّا جرقه اي در شهر مقدس قم زده شد كه به قيامي خونين و تاريخ ساز مبدل گرديد. اين مقاله احساسات و عواطف مردم را نسبت به رهبر و مقتدايشان – كه در تبعيد به سر مي برد – برانگيخت و خشم و انزجار عمومي از نظام را به همراه داشت.(3)
لقب امام خميني(ره)
از عواملي كه در شكل گيري قيام نوزده دي و تسريع شكل گيري انقلاب نقش مهمي داشت، شهادت فرزند گران قدر امام بود. شهادت سيد مصطفي خميني (ره) موجي از انزجار و نفرت را نسبت به نظام در بين مردم برانگيخت ؛ چرا كه آن را اقدامي از سوي نظام و به دستور شاه مي دانستند. به همين دليل مجالس گرامي داشت حاج آقا مصطفي به صحنه هاي مبارزه عليه نظام و حمايت از امام تبديل مي شد. در همين محافل بود كه مردم به پاس مجاهدت ها و رنج هايي كه رهبرشان متحمل گرديده بود، به او لقب «امام» دادند. پيام ها و سخنان امام (ره) در آن ايام شعله هاي انقلاب را فروزان تر و مردم را بيدارتر نمود. نظام كه از روي آوردن همه جانبه مردم به رهبرشان خشمگين شده بود در اقدامي عجولانه، با چاپ مقاله اي توهين آميز شخصيت حضرت امام (ره) را زير سؤال برد.(4)
اين اقدام تاوان سختي براي نظام به همراه داشت و به قيام بزرگي عليه حكومت جور انجاميد.
نويسنده مقاله
نويسنده مقاله اهانت آميز «ارتجاع سرخ وسياه» در روزنامه اطلاعات كه خشم و انزجار عمومي مردم را بر انگيخت «رشيدي مطلق» معرفي شده بود. درباره اين نويسنده حرف هاي فراواني به ميان آمده است. ولي آنچه از اسناد و مدارك و اعترافات كارگزاران نظام پليد پهلوي بر مي آيد، اين است كه شاه در چاپ آن نقش اساسي داشته است. محافل مطبوعاتي آن را به داريوش همايون، وزير اطلاعات وقت نسبت مي دهند. وي در خاطرات خود مي گويد: «مقاله از وزارت دربار سرچشمه مي گرفت. اين مطلب كه شاه روايت اوليه مقاله را نپسنديد و گفت بايد تندتر بشود، درست است».(5)
شعله هاي قيام
اولين حركت اعتراض آميزدربرابرانتشارمقاله موهن در روزنامه اطلاعات،توسط روحانيت ومردم قم،فرداي انتشار آن يعني روز هيجدهم دي ماه شكل گرفت. در اين روز دروس حوزه تعطيل شدومراجع نيز درس خودراتعطيل نمودند. پس از آن بازار قم هم به حوزه ملحق گرديد ومردم به همراه علما و روحانيان به منزل مراجع مي رفتندوآمادگي خودرابراي اقدام عليه اين حرمت شكني اعلام مي نمودند .مراجع هم با سخنان خود، ضمن آرام ساختن مردم وروحانيت وتسلي دادن به آنها،علاوه برمحكوم ساختن نظام در اين اقدام توهين آميز بر ادامه مبارزه واعتراض ها تاكيد نمودند.(6)
سخنان آيت الله گلپايگاني (ره)
مردم و علما صبح روز هجدهم دي ماه به سمت منزل آيت الله گلپايگاني حركت كردند. خيلي زود محوطه دروني و بيروني منزل ايشان از جمعيت پر شد. آيت اللّه گلپايگاني با چهره اي غمگين و افسرده وارد مي شوند. پس از اين كه ايشان آيه استرجاع (انا لله و انا اليه راجعون) را مي خواند بغض مردم مي تركد وصداي گريه از هر سو بلند مي شود .آيت اللّه گلپايگاني ادامه مي دهند: «ما هم از وارد شدن اين ضايعه بزرگ بر جامعه روحانيت و بر فقه و اجتهاد خبردار شديم. اين ها اشتباه مي كنند ؛ اين ها فكر نكنند، ما ديگر سكوت كرده ايم و چيزي نخواهيم گفت و دست بر مي داريم. اين ها بايد بدانند كه اگر سر نيزه را حتي به زير گلوي ما بگذارند، ما حرفمان را مي زنيم».(7)
ديدار با علما
صبح روز نوزدهم دي ماه 1356 ( برابر با بيست و نهم محرم 1398)، با تعطيل شدن بازار قم در حمايت از حوزه و محكوم كردن اقدام نظام و نيز ادامه تعطيلي دروس حوزه، جمعيت زيادي در مسجد اعظم گرد آمدند. رفتن به منازل آيات پي گرفته شد و به ترتيب آقايان آيت الله ميرزا هاشم آملي، علامه طباطبائي، آيت الله وحيد خراساني و آيت الله مكارم شيرازي براي مردم سخنراني و از حضرت امام خميني (ره) حمايت نمودند.(8)
فريادهاي خاموش
در بعد از ظهر نوزدهم دي ماه 56 آيت الله نوري همداني سخنراني كردند. مردم پس از سخنان ايشان آرام و بي سر و صدا به طرف منزل آيت الله مشكيني به راه افتادند. جمعيتي بيش از ده هزار نفر كه در آن ايام خفقان و اضطراب جمعيت بسيار زيادي بود، با عزمي راسخ و اراده اي پولادين بر آن بودند تا قدرت پوشالي نظام شاهنشاهي را در زير گام هاي استوارشان خرد كنند. مردم به توصيه آيات و مراجع، آرام راهپيمايي مي كردند و فريادها در حنجره ها به دنبال راه گريزي مي گشت. بعدها سخنرانان مذهبي از اين سكوت بهره برده، رژيم را آماج حملات خود قرار دادند كه چرا به روي مردمي كه حتي شعار نمي دانند آتش گشود.(9)
آغاز درگيري
ساعت حدود 30:4 بعد از ظهر نوزده دي، مأموران شهرباني و ساواك كه در يكي از ميادين قم راه مردم را سد كرده بودند به دنبال يك برنامه ساختگي، با شكستن شيشه بانك به سوي مردم بي دفاع كه حتي شعار هم نمي دانند، آتش گشودند. مردم نيز كه ترسي به دل نداشتند با چوب و پرتاب سنگ، در برابر تير و گلوله شجاعانه مقاومت كردند. با مشاهده اولين شهيد، خشم و نفرت مردم نسبت به نظام بيش از پيش شد و ترس و وحشت از دل ها رخت بر بست . جمعيت با شعار «اللّه اكبر» و «لا اله الا اللّه» و با در دست داشتن سنگ و چوب به سوي عمّال شاه سرازير شد و درگيري به اوج خود رسيد.(10)
غروب غم انگيز
غروب روز نوزدهم دي ماه، شفقْ سرخ و گلگون بود و فضاي شهر پر از غم و غربت شده بود. همه جا پر از مأموران شهرباني بود و تظاهر كنندگان پراكنده شده بودند. تنها چيزي كه در منطقه درگيري به چشم مي خورد عبا، عمامه و كفش هايي بود كه از روحانيان و مردم به جا مانده و آغشته به خون بود. مردم به خيابان هاي اطراف رفته، اين شعار را سر مي دادند «از جان خود گذشتيم، با خون خود نوشتيم، يا مرگ يا خميني». اين شعار زيبا در پايان آن روز غم انگيز، عشق بي كران مردم را به رهبر محبوب خويش نشان مي داد.
شهدا و مجروحين نوزده دي
در مورد شهدا و مجروحان قيام 19 دي آمار دقيقي در دست نيست .آن گونه كه از گفته ها و نوشته هاي شاهدان عيني برداشت مي شود خيلي از مجروحان از ترس ساواك به بيمارستان مراجعه نكرده بودند؛ زيرا در آن زمان، ساواك،تظاهر كنندگان زخمي را با زنجير به تخت بيمارستان مي بست تا پس از بهبودي آنها را به ساواك منتقل نمايند. در مورد شهدا نيز غير از چند نفر كه به طور يقين در آن روز به شهادت رسيده اند سخن از شهيد ديگري به ميان نيامده است. البته احتمال اين كه خانواده شماري از شهدا از ترس ساواك شهداي خود را مخفيانه به خاك سپرده باشند، ضعيف نيست. به هر تقدير شمار مجروحان بسيار زياد بود، اما تنها نام پنج شهيد به ثبت رسيده است كه سه تن از آنان طلبه، يك نفر جوان و ديگري نوجواني سيزده ساله است.(11)
حضور همه اقشار
ويژگي خاص قيام نوزده دي شركت و همكاري همه اقشارمردم بود. اين قيام نيز همچون هميشه با رهبري روحانيت شكل گرفت، اما اگر حمايت و پيوستن مردم به روحانيت نبود، به پيروزي نمي رسيد. پس از اين كه علما دروس حوزه را تعطيل كردند، اقشار مختلف مردم نيز به آنان پيوستند. بازاريان با تعطيل كردن بازار قم، نقش عمده اي در اعتراض به اقدامات نظام داشتند. مردم نيز پيرو جوان وارد صحنه مبارزه شدند و در حمايت از امام خميني(ره) و روحانيت با علما و طلاب همراهي كردند.(12)
واكنش مطبوعات و رسانه ها
مطبوعات و رسانه هاي آن زمان ابتدا با قضيه 19 دي بسيار گذرا برخورد كرده، آن را تحقير نمودند. آنها تلاش كردند كه قيام را بسيار كوچك جلوه دهند و وانمود كنند كه هيچ اتفاقي رخ نداده است. همچنين تظاهر كنندگان را مشتي افراد معلوم الحال لقب دادند كه از اين شهر به آن شهر در حال ترددند. «سركوب اغتشاش قم» تعبيري بود كه در رسانه ها درباره قيام به كار برده شد. ولي پس از آن از تيترهايي نظير: «تظاهرات قم به خاك و خون كشيده شد» استفاده كردند و اين، نشان مي داد كه در رسانه ها، افكار روشن و طرف دار حضرت امام(ره) و انقلاب، يافت مي شود. به هر حال اين قيام بر روند انقلاب تأثير بسيار گذاشت و سانسورهاي خبري و تحقيرها نتوانست جلو قيام و انتشار خبر آن را در سراسر كشور بگيرد.(13)
فريادي كه آسمان ايران را شكافت
مقام معظم رهبري مدظله عالي در زمان رياست جمهوري خود در سال روز قيام 19 دي پيامي صادر كردند كه بخشي از آن چنين است: «نوزدهم دي ماه يادآور قهرماني هاي مردم ايثارگر قم، شهر قيام و شهادت، و روز آغاز مبارزه قاطع و مستمر امت اسلامي با رژيم منحوس پادشاهي است. در نوزدهم دي ماه هزار و سيصد و پنجاه و شش و در اوج قدرت رژيم شيطاني پهلوي، در روزهايي كه استبدادِ به جنون كشيده شاه خائن ،كار عمال و كارگزاران رژيم را به گستاخي و وقاحت كشانده و اختناقِ حاكم همه فريادهاي ملت محروم و دربند را در سينه خفه كرده بود يك باره فرياد پرخروش و هماهنگ مردم قم آسمان ايران را شكافت و خواب دژخيمان پهلوي را بر آشفت. مقاله توهين آميزي كه به دستور شاه خائن عليه امير مستضعفان و مرجع شيعيان جهان به چاپ رسيده بود، همچون جرقه اي باروتِ خشم مردم مسلمان قم را منفجر ساخت. رژيم نامردمي حاكم نيز بنا به ماهيت ضد خدايي و ضد خلقي خويش دستور داد تا مزدورانش به روي مردم بي دفاع آتش گشودند و خون پاك و مطهر مسلمانان مبارز را به زمين ريختند. قيام دليرانه مردم قم نقطه شروع مبارزه اي بي امان بود كه تا لحظه سقوط حكومت رجّالگان رژيم پهلوي ادامه يافت و پس از آن نيز تا امروز در جبهه هاي داخلي و خارجي ادامه دارد و خواهد داشت».(14)
آثار و نتايج قيام 19 دي
قيام 19 دي با مظلوميت شهدا و حركت روحانيت و مردم به بار نشست و حركت ساز شد. پيام حضرت امام (ره) روح تازه اي در كالبد مجروح ملت دميد و انقلابْ آهنگ و شتاب تازه اي به خود گرفت. مبارزه عليه رژيم طاغوت شكل همه جانبه اي پيدا كرد و خون تازه اي در رگ نهضت جوشيدن گرفت. به دنبال قيام 19 دي، نهضت به شهرهاي ديگر كشيده شد و حماسه چهلم ها شكل گرفت. تبريز، يزد، جهرم، تهران، مشهد و شهرهاي ديگر كشور شاهد قيام هايي خونين در گرامي داشت شهدا بودند. ابتدا تبريز در چهلم شهداي قم به خاك و خون كشيده شد و پس از آن شهرهاي ديگر به همين ترتيب شاهد حماسه هايي جاويد بودند. حماسه چهلم ها نهضت را به ثمر رساند و با بازگشت امام خميني (ره) به كشور به پيروزي انقلاب اسلامي انجاميد. 19 دي نقطه عطفي در نهضت اسلامي مردم به رهبري امام خميني(ره) بود كه مشعل انقلاب را شعله ور ساخت و پيروزي عليه حكومت طاغوت را به ارمغان آورد.(15)
تاثير قيام بر نظام طاغوت
نظام شاهنشاهي تا پيش از قيام مردم در 19 دي، مسئله مبارزه و خشم و نفرت مردم از حكومت طاغوت را جدّي تلقي نمي كرد. فراگير شدن نهضت و قيام هاي پي در پي، پايه هاي كاخ و بيداد ستم شاهي را به لرزه در آورد و نظام دريافت كه در معرض خطر جدّي نابودي قرار دارد. لذا تمام توان خود را براي سركوب مبارزات و قيام ها به كار گرفت. اما در اين كار توفيقي به دست نياورد ؛ چرا كه خون شهدا و روحي كه امام (ره) در ملت دميد كار خود را كرده بود و هيچ سدي نمي توانست سيل خروشان نهضت را تاب بياورد. نظام با تمام قدرت به ميدان آمد و روحانيت و مردم نيز به رهبري امام (ره) و با توكل به خداي متعال، به مقابله با حكومت پرداختند.(16)
رسالت نسل نوزده دي
امروز نسل نوزده دي رسالت و وظيفه اي بس سنگين و مهم بر دوش دارد. اين نسل علاوه بر درك دوران مبارزه و جهاد عليه طاغوت، آفريننده زيباترين جلوه هاي ايثار و فدا كاري در هشت سال دفاع مقدس بوده و علاوه بر آن مديريت و گردش امور اجرائي نظام را از آغازين روزهاي پيدايش حكومت اسلامي بر عهده داشته است. انتقال روحيه و انگيزه هاي مبارزاتي و اعتقادي كه باعث آفرينش قيام 19 دي و پيروزي انقلاب گرديد، به نسل امروز و جوانان نسل سوم، اصلي ترين و مهم ترين وظيفه نسل 19 دي مي باشد. بي شك بقاي آينده نظام اسلامي در گرو انتقال تاريخ پر شكوه گذشته انقلاب به نسل آينده است.(17)
مژده فتح
نوزده دي ماه در ميان روزهاي انقلاب همچون خورشيدي در آسمان نيلگون مي درخشد؛ خورشيدي كه در فصل سرما نهضت را گرمايي دوباره بخشيد و اميد به فتح را در دل ها زنده كرد. نوزدهم دي ماه جاري شدن آيه «اِنّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحَا مُبينا»(18) بر لب هاي تفتيده انقلاب بود. قيام 19 دي، در ماه محرم، ماه پيروزي خون بر شمشير، مژده فتح ديگري را براي اسلام به ارمغان آورد. درخت سرخ انقلاب جوانه زد و شكوفه هاي استقلال و آزادي سبز شد تا در بهمن 57 به بار بنشيند. اينك سالروز آن حماسه هاست و امروز ياد آور جلوه هاي ايثار و شهادت است. نوزده دي ماه يادآور تكبيرهايي است كه در برابر شليك هر گلوله، فضاي كفرآلود آن زمان را مي شكافت و چون تيري بر قلب طاغوت مي نشست. ياد شهداي مظلوم و گلگون كفن قيام 19 دي و تمامي شهداي اسلام و انقلاب را گرامي مي داريم و خالصانه ترين درودها را به روان پاكشان تقديم مي كنيم.

در باره روابط عمومی بهزیستی شهرستان کاشان

ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺁﻳﻨﻪﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﻌﻜﺎﺱ ﺩﻗﻴﻖ ﺭﺧﺪﺍﺩﻫﺎﻱ ﺩﺭﻭﻥ ﻭ ﺑﺮﻭﻥ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ. ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﺮﺍﻱ ﻛﺎﺭﻛﻨﺎﻥ ﺩﺍﺧﻠﻲ ﻭ ﻧﻴﺰ ﻧﺸﺮ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﺑﺮﻭﻥﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﺔ ﻭﻇﺎﻳﻒ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪﺓ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﻭ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻲﻛﻮﺷــﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺍﺟﺮﺍﻯ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﻛﺎﺭﺁﻣﺪ، ﻭﻇﺎﻳﻒ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷــﺪﻩ ﻭ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﮕﺮﺷﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭﻣﻨﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡﺩﻫﺪ. ﺗﺒﻌﺎً ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎﻱ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﺘﻨﻮﻉ ﻭ ﻣﺘﻌﺪﺩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺑﻪ ﺑﺮﮔﺰﻳﺪﻩﺍﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲﺷﻮﺩ.

بررسی کنید

ام البنین متقی نژاد رئیس اداره بهزیستی کاشان

اجرای برنامه شناسایی اختلالات ژنتیکی در خانواده های دارای معلول شهرستان کاشان آغاز شده است

رییس اداره بهزیستی شهرستان کاشان گفت:  طرح فراگیر شناسایی اختلالات ژنتیکی در افراد دارای معلول ...

رزمایش همدلی مومنانه

پویش همدلی مومنانه در بهزیستی شهرستان کاشان

پویش همدلی مومنانه در بهزیستی شهرستان کاشان در حال برگزاری ست  ​به گزارش روابط عمومی ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Page optimized by WP Minify WordPress Plugin